Phác Đồ Điều Trị Bệnh Vẩy Nến Đầy Đủ Và Chi Tiết

Chẩn đoán và vạch ra phác đồ điều trị bệnh vẩy nến

Bác sĩ sẽ hỏi những câu hỏi về sức khỏe của bạn và kiểm tra da, da đầu và móng tay của bạn. Bác sĩ có thể lấy một mẫu da nhỏ (sinh thiết) để kiểm tra dưới kính hiển vi. Điều này giúp xác định loại bệnh vẩy nến và loại trừ các rối loạn khác.

Phác đồ điều trị bệnh vẩy nến 

Mục đích của phác đồ điều trị. 

Phương pháp vạch ra phác đồ điều trị bệnh vẩy nến nhằm mục đích ngăn chặn các tế bào da phát triển quá nhanh và loại bỏ vảy. Các lựa chọn bao gồm kem và thuốc mỡ (liệu pháp tại chỗ), liệu pháp ánh sáng (đèn chiếu) và thuốc uống hoặc tiêm.

Phương pháp điều trị bạn sử dụng tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh vẩy nến và mức độ đáp ứng của nó với điều trị trước đó. 

Bạn có thể cần thử các loại thuốc khác nhau hoặc kết hợp các phương pháp điều trị trước khi tìm ra phương pháp phù hợp với mình. Thông thường, tuy nhiên, bệnh trở lại.

Liệu pháp tại chỗ - Phác đồ điều trị bệnh vẩy nến thứ 1

• Thuốc corticoid. Những loại thuốc này là những loại thuốc được kê đơn thường xuyên nhất để điều trị bệnh vẩy nến nhẹ đến trung bình. Chúng có sẵn dưới dạng thuốc mỡ, kem, nước thơm, gel, bọt, thuốc xịt và dầu gội.
  
  Thuốc mỡ corticosteroid nhẹ (hydrocortisone) thường được khuyên dùng cho các vùng nhạy cảm, chẳng hạn như mặt hoặc các nếp gấp trên da của bạn và để điều trị các mảng lan rộng. Corticosteroid tại chỗ có thể được áp dụng mỗi ngày một lần trong các đợt bùng phát, và chỉ vào những ngày thay thế hoặc cuối tuần để duy trì sự thuyên giảm.
  
  Bác sĩ có thể kê toa thuốc mỡ hoặc kem corticosteroid mạnh hơn - triamcinolone (Acetonide, Trianex), clobetasol (Temovate) cho những vùng da nhỏ hơn, ít nhạy cảm hơn hoặc khó điều trị hơn. Sử dụng lâu dài hoặc lạm dụng corticosteroid mạnh có thể làm mỏng da. Theo thời gian, corticosteroid tại chỗ có thể ngừng hoạt động.

• Chất tương tự vitamin D. Các dạng tổng hợp của vitamin D, chẳng hạn như calcipotriene và calcitriol (Vectical) làm chậm sự phát triển của tế bào da. Loại thuốc này có thể được sử dụng đơn lẻ hoặc với corticosteroid tại chỗ. Calcitriol có thể ít gây kích ứng hơn ở những vùng nhạy cảm. Calcipotriene và calcitriol thường đắt hơn corticosteroid tại chỗ.
  
  
• Retinoids. Tazarotene (Tazorac, Avage) có sẵn dưới dạng gel và kem và bôi một hoặc hai lần mỗi ngày. Các tác dụng phụ thường gặp nhất là kích ứng da và tăng nhạy cảm với ánh sáng. Tazarotene không được khuyến khích khi bạn đang mang thai hoặc cho con bú hoặc nếu bạn có ý định mang thai.
  
  
• Thuốc ức chế calcineurin. Thuốc ức chế calcineurin - chẳng hạn như tacrolimus (Protopic) và pimecrolimus (Elidel) - giảm viêm và tích tụ mảng bám. Chúng có thể đặc biệt hữu ích ở những vùng da mỏng, chẳng hạn như quanh mắt, nơi kem steroid hoặc retinoid quá kích ứng hoặc có thể gây ra các tác dụng có hại. 
  
  Thuốc ức chế calcineurin không được khuyến khích khi bạn đang mang thai hoặc cho con bú hoặc nếu bạn có ý định mang thai. Thuốc này cũng không được dùng lâu dài vì có thể làm tăng nguy cơ ung thư da và ung thư hạch.
  
  
• Axit salicylic. Dầu gội chứa axit salicylic và các dung dịch dành cho da đầu làm giảm tỷ lệ vảy nến da đầu. Nó có thể được sử dụng một mình hoặc để tăng cường khả năng của các loại thuốc khác dễ dàng thẩm thấu vào da hơn.
  
  
• Nhựa than. Nhựa than làm giảm vảy, ngứa và viêm. Nó có sẵn không cần kê đơn hoặc theo toa ở nhiều dạng khác nhau, chẳng hạn như dầu gội đầu, kem và dầu. Những sản phẩm này có thể gây kích ứng da.
  
  Chúng cũng lộn xộn, làm ố quần áo và chăn ga gối đệm và có thể có mùi nặng. Điều trị bằng than đá không được khuyến khích cho phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú.

• Liệu pháp Goeckerman. Một số bác sĩ kết hợp điều trị hắc lào bằng than với liệu pháp ánh sáng, được gọi là liệu pháp Goeckerman. Hai liệu pháp kết hợp với nhau sẽ hiệu quả hơn so với một mình vì nhựa than đá làm cho da dễ tiếp nhận với tia UVB hơn.
  
  
• Anthralin. Anthralin (một sản phẩm hắc ín khác) là một loại kem dùng để làm chậm sự phát triển của tế bào da. Nó cũng có thể loại bỏ vảy và giúp da mịn màng hơn. Nó không nên được sử dụng trên mặt hoặc bộ phận sinh dục. Anthralin có thể gây kích ứng da và làm ố hầu hết mọi thứ mà nó chạm vào. Nó thường được áp dụng trong một thời gian ngắn và sau đó rửa sạch.

Tham khảo thêm: Phòng ngừa bệnh vẩy nến

Liệu pháp ánh sáng - Phác đồ điều trị bệnh vẩy nến thứ 2 

Liệu pháp ánh sáng là phương pháp phác đồ điều trị đầu tay đối với bệnh vẩy nến từ trung bình đến nặng, đơn độc hoặc kết hợp với thuốc. 

Nó liên quan đến việc để da tiếp xúc với lượng ánh sáng tự nhiên hoặc nhân tạo có kiểm soát. Điều trị lặp lại là cần thiết. Nói chuyện với bác sĩ của bạn về việc liệu đèn chiếu tại nhà có phải là một lựa chọn cho bạn hay không.

• Ánh sáng mặt trời. Tiếp xúc ngắn, hàng ngày với ánh sáng mặt trời (liệu pháp trực tiếp) có thể cải thiện bệnh vẩy nến. Trước khi bắt đầu chế độ ánh sáng mặt trời, hãy hỏi bác sĩ về cách an toàn nhất để sử dụng ánh sáng tự nhiên để điều trị bệnh vẩy nến.
  
  
• UVB băng thông rộng. Liều lượng có kiểm soát của ánh sáng băng thông rộng UVB từ nguồn sáng nhân tạo có thể điều trị các mảng đơn lẻ, bệnh vẩy nến lan rộng và bệnh vẩy nến không cải thiện bằng các phương pháp điều trị tại chỗ. Các tác dụng phụ ngắn hạn có thể bao gồm mẩn đỏ, ngứa và khô da. Dưỡng ẩm thường xuyên có thể giúp bạn giảm bớt khó chịu. Nên cần có phác đồ điều trị bệnh vẩy nến riêng biệt.
  
  
• UVB dải hẹp. Liệu pháp ánh sáng băng hẹp UVB có thể hiệu quả hơn điều trị bằng tia UVB băng rộng và ở nhiều nơi đã thay thế liệu pháp băng rộng. Nó thường được sử dụng hai hoặc ba lần một tuần cho đến khi da được cải thiện và sau đó ít thường xuyên hơn để điều trị duy trì. Tuy nhiên, liệu pháp quang trị liệu UVB dải hẹp có thể gây bỏng nặng hơn và lâu hơn.
  
  
• Psoralen cộng với tia cực tím A (PUVA). Phương pháp điều trị này bao gồm việc dùng thuốc nhạy cảm với ánh sáng (psoralen) trước khi tiếp xúc với tia UVA. Tia UVA xâm nhập sâu vào da hơn tia UVB, và psoralen làm cho da phản ứng nhanh hơn với tia UVA.
  
  Phương pháp phác đồ điều trị tích cực hơn này giúp cải thiện làn da một cách nhất quán và thường được sử dụng cho các trường hợp bệnh vẩy nến nặng hơn. Các tác dụng phụ ngắn hạn bao gồm buồn nôn, nhức đầu, nóng rát và ngứa. Các tác dụng phụ lâu dài bao gồm da khô và nhăn, tàn nhang, tăng nhạy cảm với ánh nắng mặt trời và tăng nguy cơ ung thư da, bao gồm cả khối u ác tính.

• Laser Excimer. Với hình thức trị liệu bằng ánh sáng này, ánh sáng UVB mạnh chỉ nhắm vào vùng da bị ảnh hưởng. Liệu pháp laser Excimer cần ít buổi trị liệu hơn so với liệu pháp quang trị liệu truyền thống vì sử dụng ánh sáng UVB mạnh hơn. Các tác dụng phụ có thể bao gồm mẩn đỏ và phồng rộp.

Đọc thêm: Tương lai điều trị bệnh vẩy nến 

Thuốc uống hoặc thuốc tiêm

Nếu bạn bị bệnh vẩy nến trung bình đến nặng hoặc các phương pháp phác đồ điều trị khác không hiệu quả, bác sĩ có thể kê đơn thuốc uống hoặc tiêm (toàn thân). 

Do có khả năng gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng, một số loại thuốc này chỉ được sử dụng trong thời gian ngắn và có thể được xen kẽ với các phương pháp điều trị khác.

• Steroid. Nếu bạn có một vài mảng vảy nến nhỏ, dai dẳng, bác sĩ có thể đề nghị tiêm triamcinolone ngay vào vết thương.
  
  
• Retinoids. Acitretin (Soriatane) và các retinoid khác là những viên thuốc được sử dụng để giảm sản xuất tế bào da. Các tác dụng phụ có thể bao gồm khô da và đau cơ. Những loại thuốc này không được khuyến khích khi bạn đang mang thai hoặc cho con bú hoặc nếu bạn có ý định mang thai.
  
  
• Methotrexate. Thường được sử dụng hàng tuần dưới dạng một liều uống duy nhất, methotrexate (Trexall) làm giảm sản xuất tế bào da và ngăn chặn tình trạng viêm. Nó kém hiệu quả hơn adalimumab (Humira) và infliximab (Remicade). Nó có thể gây khó chịu cho dạ dày, chán ăn và mệt mỏi. Những người dùng methotrexate lâu dài cần xét nghiệm liên tục để theo dõi công thức máu và chức năng gan của họ.
  
  Đàn ông và phụ nữ nên ngừng dùng methotrexate ít nhất ba tháng trước khi cố gắng thụ thai. Thuốc này không được khuyến khích khi bạn đang cho con bú.

• Cyclosporine. Đây là loại thuốc được phác đồ điều trị dùng đường uống cho bệnh vẩy nến nặng, cyclosporine (Neoral) ức chế hệ thống miễn dịch. Nó tương tự như methotrexate về hiệu quả nhưng không thể sử dụng liên tục trong hơn một năm. Giống như các loại thuốc ức chế miễn dịch khác, cyclosporine làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và các vấn đề sức khỏe khác, bao gồm cả ung thư. Những người dùng cyclosporin cần theo dõi liên tục huyết áp và chức năng thận của họ.
  
  Những loại thuốc này không được khuyến khích khi bạn đang mang thai, cho con bú hoặc nếu bạn có ý định mang thai.

• Sinh học. Những loại thuốc này, thường được sử dụng bằng cách tiêm, thay đổi hệ thống miễn dịch theo cách phá vỡ chu kỳ bệnh và cải thiện các triệu chứng và dấu hiệu của bệnh trong vòng vài tuần. Một số loại thuốc trong số này được chấp thuận để điều trị bệnh vẩy nến trung bình đến nặng ở những người không đáp ứng với các liệu pháp đầu tay.
  
  Các lựa chọn điều trị đang nhanh chóng mở rộng. Ví dụ bao gồm etanercept (Enbrel), infliximab (Remicade), adalimumab (Humira), ustekinumab (Stelara), secukinumab (Cosentyx) và ixekizumab (Taltz). Những loại thuốc này đắt tiền và có thể được hoặc không được chương trình bảo hiểm y tế chi trả
  
  Sinh học phải được sử dụng thận trọng vì chúng có nguy cơ ức chế hệ thống miễn dịch của bạn theo cách làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng. Đặc biệt, những người thực hiện các phương pháp điều trị này phải được tầm soát bệnh lao.

• Các loại thuốc khác. Thioguanine (Tabloid) và hydroxyurea (Droxia, Hydrea) là những loại thuốc có thể được sử dụng khi không thể cho các loại thuốc khác. Apremilast (Otezla) được uống hai lần một ngày. Nó đặc biệt hiệu quả trong việc giảm ngứa. Nói chuyện với bác sĩ của bạn về các tác dụng phụ có thể có của những loại thuốc này.

Cân nhắc điều trị - Phác đồ điều trị bệnh vẩy nến riêng biệt

Mặc dù các bác sĩ lựa chọn phương pháp phác đồ điều trị dựa trên loại và mức độ nghiêm trọng của bệnh vẩy nến và các vùng da bị ảnh hưởng, nhưng phương pháp truyền thống là bắt đầu với các phương pháp điều trị nhẹ nhất - kem bôi và liệu pháp ánh sáng tia cực tím (quang trị liệu) - ở những người có tổn thương da điển hình (mảng) và sau đó chỉ tiến lên những cái mạnh hơn nếu cần thiết. 

Những người bị bệnh vẩy nến mụn mủ hoặc hồng cầu hoặc viêm khớp kèm theo thường cần liệu pháp toàn thân ngay từ khi bắt đầu điều trị. Mục đích là tìm ra cách hiệu quả nhất để làm chậm sự thay đổi tế bào với ít tác dụng phụ nhất có thể.

Đọc thêm: Nguyên nhân gây bệnh vẩy nến

Liều thuốc thay thế

Một số liệu pháp thay thế được cho là làm giảm các triệu chứng của bệnh vẩy nến, bao gồm chế độ ăn uống đặc biệt, kem, thực phẩm chức năng và thảo mộc. Không có phương pháp nào được chứng minh là có hiệu quả. 

Nhưng một số liệu pháp thay thế thường được coi là an toàn và có thể làm giảm ngứa và bong vảy ở những người bị bệnh vẩy nến nhẹ đến trung bình. Các liệu pháp thay thế khác rất hữu ích trong việc tránh các tác nhân gây ra, chẳng hạn như căng thẳng.

• Kem chiết xuất lô hội. Được chiết xuất từ ​​lá cây lô hội, kem chiết xuất lô hội có thể làm giảm mẩn đỏ, bong vảy, ngứa và viêm. Bạn có thể cần sử dụng kem nhiều lần mỗi ngày trong một tháng hoặc hơn để thấy làn da của bạn được cải thiện.
• Bổ sung dầu cá. Liệu pháp uống dầu cá được sử dụng kết hợp với liệu pháp UVB có thể làm giảm lượng da bị ảnh hưởng. Bôi dầu cá lên vùng da bị ảnh hưởng và băng lại trong sáu giờ mỗi ngày trong bốn tuần có thể cải thiện tình trạng bong vảy.
• Nho Oregon. Còn được gọi là quả việt quất, sản phẩm này được bôi ngoài da và có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh vẩy nến. (trong phác đồ điều trị bệnh vẩy nến riêng)
• Tinh dầu. Tinh dầu được sử dụng để trị liệu bằng hương thơm đã được chứng minh là làm giảm căng thẳng và lo lắng.

Nếu bạn đang xem xét bổ sung chế độ ăn uống hoặc liệu pháp thay thế khác để giảm bớt các triệu chứng của bệnh vẩy nến, hãy tham khảo ý kiến ​​bác sĩ của bạn. Anh ấy hoặc cô ấy có thể giúp bạn cân nhắc ưu và nhược điểm của các liệu pháp thay thế cụ thể.

Xem thêm: Các yếu tố nguy cơ gây bệnh vẩy nến 

Lối sống và biện pháp khắc phục tại nhà

Hãy thử các biện pháp tự chăm sóc tự vạch phác đồ điều trị bệnh vẩy nến cho riêng mình và cảm nhận xem mức độ hiệu quả và thử các biện pháp sau để kiểm soát bệnh vẩy nến của bạn tốt hơn và cảm thấy tốt nhất:

• Tắm hàng ngày. Tắm hàng ngày giúp loại bỏ vảy và làm dịu vùng da bị viêm. Thêm dầu tắm, bột yến mạch dạng keo và muối Epsom vào nước và ngâm mình trong ít nhất 15 phút. Sử dụng nước ấm và xà phòng nhẹ có thêm dầu và chất béo.
  
  
• Sử dụng kem dưỡng ẩm. Sau khi tắm, lau khô nhẹ nhàng và thoa kem dưỡng ẩm dạng mỡ nặng trong khi da vẫn còn ẩm. Đối với da rất khô, dầu có thể được ưu tiên hơn - chúng có khả năng lưu giữ lâu hơn các loại kem hoặc sữa dưỡng. Nếu dưỡng ẩm có vẻ cải thiện làn da của bạn, hãy thoa nó một đến ba lần mỗi ngày.
  
  
• Che các khu vực bị ảnh hưởng qua đêm. Trước khi đi ngủ, thoa kem dưỡng ẩm dạng thuốc mỡ lên vùng da bị ảnh hưởng và quấn bằng màng bọc thực phẩm. Khi thức dậy, bạn lấy nhựa ra và rửa sạch vảy.
  
  
• Cho da tiếp xúc với một lượng nhỏ ánh nắng mặt trời. Hãy hỏi bác sĩ về cách tốt nhất để sử dụng ánh sáng mặt trời tự nhiên để điều trị làn da của bạn.
  
  Một lượng ánh sáng mặt trời được kiểm soát có thể cải thiện bệnh vẩy nến, nhưng quá nhiều ánh nắng mặt trời có thể kích hoạt hoặc làm trầm trọng thêm các đợt bùng phát và làm tăng nguy cơ ung thư da.
  
  Đăng nhập thời gian của bạn dưới ánh nắng mặt trời và bảo vệ làn da không bị ảnh hưởng bởi bệnh vẩy nến bằng kem chống nắng có chỉ số chống nắng (SPF) ít nhất là 30.
  
  
• Bôi kem hoặc thuốc mỡ. Bôi kem hoặc thuốc mỡ không kê đơn có chứa hydrocortisone hoặc axit salicylic để giảm ngứa và đóng vảy. Nếu bạn bị bệnh vẩy nến da đầu, hãy thử dùng dầu gội thuốc có chứa nhựa than đá.
  
  
• Tránh các tác nhân gây bệnh vẩy nến. Lưu ý những gì gây ra bệnh vẩy nến của bạn và thực hiện các bước để ngăn ngừa hoặc tránh chúng. Nhiễm trùng, chấn thương trên da, căng thẳng, hút thuốc và tiếp xúc với ánh nắng mặt trời gay gắt đều có thể làm trầm trọng thêm bệnh vẩy nến.
  
  
• Tránh uống rượu. Uống rượu có thể làm giảm hiệu quả của một số phương pháp điều trị bệnh vẩy nến. Nếu bạn bị bệnh vẩy nến, hãy tránh rượu. Nếu bạn uống rượu bia, hãy sử dụng điều độ.
  
  
• Cố gắng duy trì một lối sống lành mạnh. Ngoài việc bỏ hút thuốc và uống rượu điều độ, nếu có, bạn có thể kiểm soát bệnh vẩy nến của mình bằng cách tích cực, ăn uống điều độ và duy trì cân nặng hợp lý.

Cùng chủ đề: 10 tác nhân gây bệnh vẩy nến 

Đối phó và hỗ trợ

Đối phó với bệnh vẩy nến có thể là một thách thức, đặc biệt nếu vùng da bị ảnh hưởng bao phủ một vùng rộng lớn trên cơ thể bạn hoặc người khác có thể nhìn thấy, bởi thế bạn cần gặp bác sĩ để có phác đồ điều trị bệnh vẩy nến tốt nhất. Bản chất liên tục, dai dẳng của bệnh và những thách thức điều trị chỉ làm tăng thêm gánh nặng.

Dưới đây là một số cách giúp bạn đối phó và cảm thấy kiểm soát được nhiều hơn:

• Được giáo dục. Tìm hiểu càng nhiều càng tốt về bệnh và nghiên cứu các lựa chọn điều trị của bạn. Hiểu các yếu tố có thể gây ra bệnh để bạn có thể ngăn ngừa các đợt bùng phát tốt hơn. Giáo dục những người xung quanh bạn - bao gồm cả gia đình và bạn bè - để họ có thể nhận ra, thừa nhận và hỗ trợ những nỗ lực của bạn trong việc đối phó với căn bệnh này.
  
  
• Thực hiện theo các khuyến nghị của bác sĩ. Nếu bác sĩ của bạn đề nghị một số phương pháp điều trị và thay đổi lối sống, hãy chắc chắn làm theo chúng. Đặt câu hỏi nếu bất cứ điều gì không rõ ràng.
  
  
• Tìm một nhóm hỗ trợ. Cân nhắc tham gia một nhóm hỗ trợ với các thành viên khác mắc bệnh. Một số người tìm thấy sự thoải mái khi chia sẻ những khó khăn của họ và gặp gỡ những người đối mặt với những thách thức tương tự.
  
  Hỏi bác sĩ của bạn để biết thông tin về các nhóm hỗ trợ bệnh vẩy nến trong khu vực của bạn hoặc trực tuyến.
  
  
• Sử dụng khăn che khi bạn cảm thấy cần thiết. Vào những ngày bạn cảm thấy đặc biệt tự ti, hãy che vết vẩy nến bằng quần áo hoặc sử dụng các sản phẩm mỹ phẩm che phủ, chẳng hạn như trang điểm cơ thể hoặc kem che khuyết điểm.
  
  Các sản phẩm này có thể che đi các mảng đỏ và vảy nến. Tuy nhiên, chúng có thể gây kích ứng da và không nên sử dụng cho vết loét hở, vết cắt hoặc vết thương chưa lành.

Xem thêm: Mẹo cạo râu cho bệnh vẩy nến

Chuẩn bị cho cuộc hẹn của bạn

Trước tiên, bạn có thể sẽ gặp bác sĩ gia đình hoặc bác sĩ đa khoa. Trong một số trường hợp, bạn có thể được giới thiệu trực tiếp đến bác sĩ chuyên khoa da liễu (bác sĩ da liễu).

Dưới đây là một số thông tin để giúp bạn chuẩn bị cho cuộc hẹn của mình và biết những gì mong đợi từ bác sĩ của bạn.

Bạn có thể làm gì

Lập danh sách những điều sau:

• Các triệu chứng bạn đang gặp phải, bao gồm bất kỳ triệu chứng nào có vẻ không liên quan đến lý do bạn lên lịch cuộc hẹn
• Tất cả các loại thuốc, vitamin và thảo mộc bạn dùng, bao gồm cả liều lượng
• Câu hỏi để hỏi bác sĩ của bạn

Đối với bệnh vẩy nến, một số câu hỏi cơ bản bạn có thể hỏi bác sĩ bao gồm:

Điều gì có thể gây ra các dấu hiệu và triệu chứng của tôi?

• Tôi có cần xét nghiệm chẩn đoán không?
• Có những phương pháp điều trị nào, và bạn giới thiệu phương pháp nào cho tôi?
• Tôi có thể mong đợi những loại tác dụng phụ nào?
• Liệu phương pháp điều trị bạn đề nghị có làm thuyên giảm các triệu chứng của tôi không?
• Tôi có thể mong đợi kết quả nhanh như thế nào?
• Các lựa chọn thay thế cho cách tiếp cận chính mà bạn đang đề xuất là gì?
• Tôi có các điều kiện y tế khác. Làm thế nào tôi có thể quản lý các điều kiện này cùng nhau?
• Bạn đề xuất những liệu trình và sản phẩm chăm sóc da nào để cải thiện các triệu chứng của tôi?

Những gì mong đợi từ bác sĩ của bạn

Bác sĩ của bạn có thể sẽ hỏi bạn một số câu hỏi, chẳng hạn như:

• Bạn bắt đầu có các triệu chứng khi nào?
• Bao lâu thì bạn có những triệu chứng này?
• Các triệu chứng của bạn có liên tục hay không thường xuyên?
• Có bất cứ điều gì dường như để cải thiện các triệu chứng của bạn?
• Điều gì, nếu bất cứ điều gì, dường như làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bạn?

Nguồn tham khảo:  healthline.com, medicalnewstoday.com/